Cytaty z „Dziady część III"

Adam Mickiewicz

Streszczenie, bohaterowie i pytania jawne → strona lektury

• 01

  „Ja i ojczyzna to jedno. / Nazywam się Milijon — bo za milijony / Kocham i cierpię katusze."

  Wielka Improwizacja, scena II· Konrad

  Kontekst

  Konrad w samotnym monologu utożsamia się z całym narodem — bierze na siebie cierpienie milionów Polaków po klęsce powstania.

  Jak użyć

  Mocny cytat do mesjanizmu, prometeizmu i polskiego patriotyzmu romantycznego. Pasuje do każdego pytania o jednostkę walczącą za zbiorowość.

  PatriotyzmCierpienieBuntMesjanizm (polski)Prometeizm
  Pasuje do pytań:212223242526272829
• 02

  „Daj mi rząd dusz!"

  Wielka Improwizacja, scena II· Konrad

  Kontekst

  Kulminacja Wielkiej Improwizacji — Konrad żąda od Boga władzy nad ludzkimi duszami, by zbawić naród. To moment pychy prometejskiej.

  Jak użyć

  Sztandarowy cytat do prometeizmu i romantycznego buntu wobec Boga. Pasuje też do pytań o granice ambicji i hamartię.

  BuntWładzaBóg i wiaraAmbicjaPrometeizmTragizm
  Pasuje do pytań:22242627
• 03

  „Z matki obcej; krew jego dawne bohatery, / A imię jego będzie czterdzieści i cztery."

  Widzenie księdza Piotra, scena V· ksiądz Piotr

  Kontekst

  Mistyczna wizja przyszłego męża opatrznościowego, który ma zbawić Polskę. Mickiewicz buduje mesjanistyczną mitologię narodową.

  Jak użyć

  Centralny cytat dla pytań o mesjanizm polski, profetyzm i romantyczną wizję historii. Działa też przy pytaniach o relację jednostki i narodu.

  PatriotyzmBóg i wiaraMesjanizm (polski)Symbol
  Pasuje do pytań:25262728
• 04

  „Nasz naród jak lawa, / Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa, / Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi; / Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi."

  Scena VII (Salon warszawski)· Piotr Wysocki

  Kontekst

  Wysocki opisuje dwoistość polskiego społeczeństwa — zewnętrznie konformistyczna salonowa elita, wewnętrznie żywy patriotyzm młodzieży.

  Jak użyć

  Klasyczny cytat do pytań o podział społeczeństwa, postawy patriotyczne kontra konformizm i diagnozę narodu po klęsce.

  PatriotyzmTożsamośćSymbolAlegoria
  Pasuje do pytań:21232829
• 05

  „Hic natus est Conradus. (...) Hic mortuus est Gustavus."

  Scena I (Prolog, więzienie bazyliańskie), napis na ścianie celi

  Kontekst

  Napisy łacińskie na ścianie celi sygnalizują przemianę: nieszczęśliwy kochanek z IV części „Dziadów" umiera, rodzi się poeta-prorok walczący za naród.

  Jak użyć

  Cytat do pytań o przemianę bohatera romantycznego — od miłości indywidualnej do służby zbiorowej. Pasuje przy hamartii i metamorfozie.

  TożsamośćPatriotyzmSymbol
  Pasuje do pytań:212224