Cytaty z „Lament świętokrzyski”

anonim

Streszczenie, bohaterowie i pytania jawne → strona lektury

• 01

  „Posłuchajcie, bracia miła, / Kcęć wam skorżyć krwawą głowę; / Usłyszycie moj zamętek, / Jen mi się zstał w Wielki Piątek.”

  Lament świętokrzyski (Żale Matki Boskiej pod krzyżem), XV w., strofa początkowa (Chrestomatia staropolska, oprac. Wydra/Rzepka)· Matka Boska (Maryja)

  Kontekst

  Początek lamentu. Maryja apostrofą do słuchaczy („bracia miła") zaprasza ich do współudziału w opłakiwaniu Syna. Konwencja gatunkowa planctus Mariae.

  Jak użyć

  Sztandarowe otwarcie pytania 10 (matka cierpiąca). Pokazuje średniowieczną apostrofę i zaproszenie do compassio — współcierpienia z Maryją.

  CierpienieBóg i wiaraŚmierć
  Pasuje do pytań:10
• 02

  „Synku miły i wybrany, / Rozdziel z matką swoją rany; / A wszakom cię, Synku miły, w swem sercu nosiła, / A takież tobie wiernie służyła. / Przemów k matce, bych się ucieszyła, / Bo już jidziesz ode mnie, moja nadzieja miła.”

  Lament świętokrzyski, strofa IV (apostrofa Maryi do Syna pod krzyżem)· Matka Boska (Maryja)

  Kontekst

  Maryja prosi Jezusa, by podzielił z nią swe rany. Dosłowna, fizyczna prośba o współcierpienie — sedno średniowiecznej mariologii compassio.

  Jak użyć

  Najmocniejszy cytat do pytania 10 (matka cierpiąca). Ilustruje konwencję compassio — matka chce cierpieć fizycznie razem z Synem.

  CierpienieBóg i wiara
  Pasuje do pytań:10
• 03

  „O anjele Gabryjele, / Gdzie jest ono twe wesele, / Cożeś mi go obiecował tako barzo wiele, / A rzekęcy: „Panno, pełna jeś miłości!" / A ja pełna smutku i żałości. / Sprochniało we mnie ciało i moje wszytki kości.”

  Lament świętokrzyski, strofa VI (skarga Maryi do Anioła Gabriela)· Matka Boska (Maryja)

  Kontekst

  Maryja zwraca się do archanioła Gabriela — tego samego, który zwiastował jej radosną nowinę. Kontrast obietnicy („pełna łaski") z aktualną żałobą.

  Jak użyć

  Mocny cytat do pytania 10 — gorzka konfrontacja Maryi z obietnicą zwiastowania. Pokazuje matczyne rozliczenie z Bogiem.

  CierpienieBóg i wiara
  Pasuje do pytań:10
• 04

  „Proścież Boga, wy miłe i żądne maciory, / By wam nad dziatkami nie były takie to pozory, / Jele ja nieboga ninie dziś zeźrzała / Nad swym, nad miłym Synem krasnym, / Iż on cirpi męki nie będąc w żadnej winie.”

  Lament świętokrzyski, zakończenie· Matka Boska (Maryja)

  Kontekst

  Zakończenie lamentu. Maryja uniwersalizuje swój ból — apel do innych matek („maciory"), by błagały Boga o uniknięcie podobnej straty.

  Jak użyć

  Cytat do pytania 10 — uniwersalizacja cierpienia matki. Maryja jako wzór i pocieszycielka każdej matki opłakującej niewinne dziecko.

  CierpienieBóg i wiaraŚmierć
  Pasuje do pytań:10