Chłopi: pytania jawne CKE

Władysław Stanisław Reymont1 pytanie

Z tej lektury CKE ułożyła 1 pytanie jawnych na maturę ustną z polskiego. Ta sama lista obowiązuje w latach 2026, 2027 i 2028 — poniżej każde zagadnienie z brzmieniem polecenia i skrótem opracowania.

Ostatnia aktualizacja opracowań: 27 sierpnia 2026

47Obyczaj i tradycja w życiu społeczeństwa„Chłopi" to nie album folkloru — to studium wspólnoty, w której obyczaj pełni funkcję PRAWA. W Lipcach państwo pojawia się rzadko i zawsze jako siła obca (sceny sądu w mieście), a wszystko, co realnie reguluje życie — własność, dziedziczenie, zawieranie małżeństw, hierarchię, opiekę nad starcami i karę za odstępstwo — reguluje niepisany kodeks obyczajowy. Teza do obrony: obyczaj daje Lipcom ład, tożsamość i bezpieczeństwo, ale płaci się za to jednostką — ta sama norma, która wspólnotę spaja, wyklucza tych, którzy się w niej nie mieszczą. Sedno pytania siedzi w drugim członie polecenia: „w życiu społeczeństwa" — komisja pyta o FUNKCJĘ obyczaju, nie o katalog obrzędów. Najmocniejsze dowody są w tomie I „Jesień" (to on jest lekturą obowiązkową): swaty i zmówiny prowadzone przez dziewosłęba-wójta, targ Dominikowej z Boryną o zapis („zapiszcie i wy sześć" morgów) domknięty u rejenta w mieście, zapowiedzi, wesele z prosinami i darami, oczepiny, na których Jagusia „musiała wkupywać się do gospodyń", instytucja wycugu z przestrogą Jagustynki, plotka jako sankcja oraz scena sądu, gdzie chłopi skazani za „kradzież leśną" krzyczą o niesprawiedliwość, „bo las był wspólny, serwitutowy". Klamrą zrób ostatnie zdanie tomu: wesele się kończy, a „Kuba w ten sam czas" umiera. W kontekście celuj w jeden utwór — „Wesele" Wyspiańskiego albo „Pana Tadeusza" Mickiewicza.Otwórz opracowanie

Opracowanie całej lektury

Streszczenie, bohaterowie, motywy, kontekst historyczny i cytaty z Chłopi są na stronie lektury.

Otwórz opracowanie

Powiedz odpowiedź na głos

Na egzaminie liczy się to, jak mówisz, nie jak czytasz. Wylosuj pytanie z tej lektury, nagraj monolog i zobacz punktację według kryteriów matury 2027.

Zacznij trening