Romantyczność: pytania jawne CKE

Adam Mickiewicz1 pytanie

Z tej lektury CKE ułożyła 1 pytanie jawnych na maturę ustną z polskiego. Ta sama lista obowiązuje w latach 2026, 2027 i 2028 — poniżej każde zagadnienie z brzmieniem polecenia i skrótem opracowania.

Ostatnia aktualizacja opracowań: 21 kwietnia 2026

19Świat ducha a świat rozumuSednem pytania jest pokazanie, że „Romantyczność" (1822) Adama Mickiewicza — pierwsza ballada tomu „Ballady i romanse" — jest MANIFESTEM POLSKIEGO ROMANTYZMU i programowo rozstrzyga spór między dwoma porządkami poznania: ROZUMEM (oświeceniowy racjonalizm, „szkiełko i oko") a ŚWIATEM DUCHA (czucie, wiara ludu, intuicja, metafizyka). Najmocniejsza teza: Mickiewicz nie szuka kompromisu — jawnie staje po stronie Karusi i ludu, przeciwko Starcowi-racjonaliście, i formułuje nowy paradygmat poznawczy: prawdy ŻYWEJ (duchowej, serdecznej) nie da się zredukować do prawd MARTWYCH (naukowych, obserwacyjnych). Kluczowe cytaty programowe: motto z „Hamleta" („Zdaje mi się, że widzę... gdzie? / Przed oczyma duszy mojej"), słowa Starca („Dziewczyna duby smalone bredzi, / A gmin rozumowi bluźni") i finałowa pointa narratora: „Martwe znasz prawdy, nieznane dla ludu, / Widzisz świat w proszku, w każdej gwiazd iskierce. / Nie znasz prawd żywych, nie obaczysz cudu! / Miej serce i patrzaj w serce!". Do monologu: (1) przedstaw scenę Karusi rozmawiającej z duchem Jasieńka i reakcję LUDU (solidarność, modlitwa — wiara ludowa jako forma poznania duchowego); (2) skonfrontuj to z postawą STARCA (empiryzm, szyderstwo) i pokaż rozstrzygnięcie narratora. W kontekście celuj w jeden utwór: Adam Mickiewicz „Dziady" cz. II (ta sama wiara ludowa, rytuał przywołujący duchy) albo William Shakespeare „Hamlet" (motto — duch ojca Hamleta jako archetyp „świata ducha", który wymyka się rozumowi).Otwórz opracowanie

Opracowanie całej lektury

Streszczenie, bohaterowie, motywy, kontekst historyczny i cytaty z Romantyczność są na stronie lektury.

Otwórz opracowanie

Powiedz odpowiedź na głos

Na egzaminie liczy się to, jak mówisz, nie jak czytasz. Wylosuj pytanie z tej lektury, nagraj monolog i zobacz punktację według kryteriów matury 2027.

Zacznij trening