Potop: pytania jawne CKE

Henryk Sienkiewicz1 pytanie

Z tej lektury CKE ułożyła 1 pytanie jawnych na maturę ustną z polskiego. Ta sama lista obowiązuje w latach 2026, 2027 i 2028 — poniżej każde zagadnienie z brzmieniem polecenia i skrótem opracowania.

Ostatnia aktualizacja opracowań:

  1. 36Postawy odwagi i tchórzostwaSienkiewicz pisał „Potop" „ku pokrzepieniu serc" po klęsce powstania styczniowego, ale jego portret odwagi i tchórzostwa jest daleki od prostej apoteozy — cała powieść jest historią PRZEMIAN i DROG: bohaterowie nie rodzą się ani odważni, ani tchórzliwi, lecz TWORZĄ SIĘ przez wybory w sytuacjach granicznych potopu szwedzkiego 1655–60. Centralna oś to ANDRZEJ KMICIC: zaczyna jako awanturnik-zbrodniarz (watacha kmiciców, rzeź w Lubiczu, porwanie Oleńki), przez tragiczne oślepienie składa przysięgę Radziwiłłowi w Kiejdanach, a potem — pod nowym imieniem Babinicza — przechodzi drogę pokuty w postaci heroicznych czynów: wysadzenie kolubryny oblegających Jasną Górę, ratowanie króla Jana Kazimierza w przełęczy karpackiej, bitwy pod Prostkami i Warszawą. Druga oś to WYMIAR ZBIOROWY: tchórzostwo szlachty wielkopolskiej pod Ujściem (kapitulacja Opalińskiego i Grudzińskiego bez walki) zderzone z heroiczną obroną Jasnej Góry pod przeorem Augustynem Kordeckim — Sienkiewicz pokazuje, że naród jako całość też „przemienia się" z tchórza w odważnego (ogólnonarodowe powstanie po Jasnej Górze, zawiązanie konfederacji tyszowieckiej). Teza do obrony: u Sienkiewicza odwaga jest zakotwiczeniem w WARTOŚCIACH TRANSCENDENTNYCH (Bóg, ojczyzna, honor), tchórzostwo — kalkulacją prywatnego interesu; a każdy bohater może przejść z jednego stanu w drugi, jeśli znajdzie właściwy fundament etyczny.Otwórz opracowanie

Opracowanie całej lektury

Streszczenie, bohaterowie, motywy, kontekst historyczny i cytaty z Potop są na stronie lektury.

Otwórz opracowanie

Powiedz odpowiedź na głos

Na egzaminie liczy się to, jak mówisz, nie jak czytasz. Wylosuj pytanie z tej lektury, nagraj monolog i zobacz punktację według kryteriów matury 2027.

Zacznij trening