Matura podstawowa z języka polskiego

Zadanie 1

Na podstawie tekstu Aleksandry Leszczyńskiej wyjaśnij, na czym polega zależność między poziomem aktywności fizycznej a dostępnością do infrastruktury sportowej.

Zadanie 2

Zgodnie z tekstem Aleksandry Leszczyńskiej aktywność fizyczna maleje wraz z wiekiem. Czy to przekonanie znajduje potwierdzenie w tekście Ryszarda Polaka i Pawła Tarkowskiego? Uzasadnij odpowiedź.

Zadanie 3

Na podstawie tekstu Ryszarda Polaka i Pawła Tarkowskiego wyjaśnij, dlaczego uprawianie sportu przynosi korzyści dla społeczeństwa. Rozstrzygnij, czy o takich samych korzyściach dla społeczeństwa wynikających z uprawiania sportu jest mowa w tekście Aleksandry Leszczyńskiej. Uzasadnij odpowiedź.

Zadanie 4

Uzupełnij zdania dotyczące tekstu Aleksandry Leszczyńskiej. Wpisz właściwe określenia, wybrane spośród podanych w nawiasach. W akapicie 5. przedstawiono ……………… **(przyczynę / skutek)** niskiej aktywności sportowej Polaków według deklaracji większości z nich. Słowa Włodzimierza Kocemby zacytowane w tym akapicie ……………… **(podważają / potwierdzają)** wiarygodność deklaracji Polaków, o której mowa w zdaniu poprzedzającym cytat.

Zadanie 5

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Aleksandry Leszczyńskiej oraz do tekstu Ryszarda Polaka i Pawła Tarkowskiego. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest fałszywe.

Zadanie 6

Na podstawie obu tekstów napisz **notatkę syntetyzującą** na temat: *wpływ sportu na życie człowieka*. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów. W ocenie brana jest pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Zadanie 7

Wykaż, że w przytoczonym fragmencie utworu Sofoklesa Antygona posługuje się **argumentem odwołującym się do autorytetu**.

Zadanie 8

Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację *Makbeta*. Wybierz **dwa elementy graficzne** i wyjaśnij ich sens w kontekście problematyki utworu Williama Szekspira.

Zadanie 9

Wyjaśnij, na czym polega **alegoryczny charakter** bajki *Orzeł i jastrząb* Ignacego Krasickiego.

Zadanie 10

Uzupełnij zdanie. Wpisz właściwe określenia, wybrane spośród podanych w nawiasach. Bohater, który wypowiada się w przytoczonym fragmencie *Romantyczności* Adama Mickiewicza, reprezentuje światopogląd typowy dla **(oświecenia / romantyzmu)** ………………, będący wyrazem przekonania o wartości **(zmysłowego / pozazmysłowego)** ……………… poznania świata.

Zadanie 11

Uzasadnij trafność przytoczonej opinii o Rodionie Raskolnikowie. W odpowiedzi odwołaj się do przykładu – z powieści *Zbrodnia i kara* – dowodzącego, że ten bohater raz był **wielkoduszny**, oraz do przykładu dowodzącego, że innym razem był **nieludzki**.

Zadanie 12

Rozstrzygnij, czy oba środowiska – inteligencja i chłopi – w *Weselu* Stanisława Wyspiańskiego postrzegają wieś jako arkadię. Uzasadnij odpowiedź.

Zadanie 13

Do każdej epoki (A–B) dobierz odpowiedni cytat z utworu poetyckiego, wybrany spośród cytatów 1–4, ilustrujący założenia danej epoki ujęte w tabeli.

Zadanie 14

Na podstawie przytoczonego fragmentu *Innego świata* Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wyjaśnij, jak system totalitarny wpływa na relacje międzyludzkie.

Zadanie 15

Wyjaśnij, jak pod wpływem cierpienia dziecka zmieniła się postawa duchownego wobec dżumy. W odpowiedzi odwołaj się do przytoczonego fragmentu *Dżumy* oraz do całej powieści Alberta Camusa.

Zadanie 16

Do którego rozstania Orfeusza z Eurydyką nawiązano w przytoczonym fragmencie utworu Jacka Kaczmarskiego? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do fragmentu *Przechadzki z Orfeuszem* oraz do mitu o Orfeuszu i Eurydyce z *Mitologii* Jana Parandowskiego.

Zadanie 17

**Temat 1.** Poczucie odpowiedzialności a postępowanie człowieka. W pracy odwołaj się do: - lektury obowiązkowej, wybranej spośród lektur wymienionych w arkuszu, - innego utworu literackiego, może to być również utwór poetycki, - wybranych kontekstów. **Temat 2.** Co pomaga człowiekowi w osiągnięciu celu? W pracy odwołaj się do: - lektury obowiązkowej, wybranej spośród lektur wymienionych w arkuszu, - innego utworu literackiego, może to być również utwór poetycki, - wybranych kontekstów.