Matura podstawowa z języka polskiego

Zadanie 1

Na podstawie tekstu Carla Sagana wyjaśnij sens zdania: *Rozpoczęliśmy wędrówkę pośród „wędrowców"*.

Zadanie 2

Rozstrzygnij, czy w tekście Carla Sagana i w tekście Marty Trepczyńskiej jest mowa o takiej samej przyczynie zainteresowania kosmosem. W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do obu tekstów.

Zadanie 3

Wyjaśnij, dlaczego zgodnie z tekstem Carla Sagana nie możemy po prostu spakować się i wyruszyć na Marsa. Czy o takim samym ograniczeniu w eksplorowaniu kosmosu jest mowa w tekście Marty Trepczyńskiej? Uzasadnij odpowiedź.

Zadanie 4

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Carla Sagana albo do tekstu Marty Trepczyńskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest fałszywe.

Zadanie 5

Na podstawie obu tekstów napisz **notatkę syntetyzującą** na temat: *odkrywanie kosmosu jako potrzeba człowieka*. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów. W ocenie brana jest pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Zadanie 6

Do których postaci mitologicznych nawiązują przytoczone fragmenty wierszy? Każdemu z fragmentów wierszy A–B przyporządkuj po jednej postaci mitologicznej wybranej spośród 1–4.

Zadanie 7.1

Wyjaśnij, czym się różni postawa życiowa zalecana w przytoczonym fragmencie *Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią* od postawy życiowej zalecanej w przytoczonym fragmencie wiersza *Wiosna* Jana Andrzeja Morsztyna. W odpowiedzi odwołaj się do każdego z tekstów.

Zadanie 7.2

Podaj nazwę epoki, w której powstała *Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią*, a następnie wykaż zgodność postawy zalecanej w przytoczonym fragmencie tego utworu ze światopoglądem rozpoznanej epoki.

Zadanie 8.2

Z przytoczonego fragmentu *Pieśni 14* Jana Kochanowskiego **wypisz przykład epitetu** oraz **podaj nazwę środka retorycznego**, którego przykład: *Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono*.

Zadanie 8.1

Podaj **dwa argumenty**, którymi podmiot liryczny w przytoczonym fragmencie *Pieśni 14* Jana Kochanowskiego przekonuje rządzących, że ich obowiązkiem jest zawsze mieć na względzie dobro społeczeństwa.

Zadanie 9

Rozstrzygnij, czy obraz matki w przytoczonym fragmencie *Dziadów* cz. III Adama Mickiewicza jest podobny do obrazu matki w przytoczonym fragmencie wiersza *Stabat Mater* Józefa Wittlina. W uzasadnieniu odpowiedzi sformułuj **dwa argumenty**, każdy w odniesieniu do obu tekstów.

Zadanie 10.2

Wyjaśnij, czego symbolem jest Rycerz w *Weselu* Stanisława Wyspiańskiego.

Zadanie 10.1

Spośród podanych postaci (A–D) z *Wesela* Stanisława Wyspiańskiego wybierz i zaznacz tę, której ukazuje się Rycerz.

Zadanie 11

W kontekście przytoczonego fragmentu wiersza *Ten czas* Krzysztofa Kamila Baczyńskiego wyjaśnij sens sformułowania *przejdziem w mit*.

Zadanie 12

Wybierz **dwa elementy graficzne** i wyjaśnij ich sens w kontekście problematyki utworu *Rok 1984*.

Zadanie 13

Wyjaśnij, na czym polega **groteskowy charakter** sytuacji przedstawionej w przytoczonym fragmencie *Tanga* Sławomira Mrożka. Odpowiedź **zilustruj przykładem** z tego fragmentu.

Zadanie 14

Czy postawa starego Prometeusza przedstawiona w utworze Zbigniewa Herberta jest zgodna z mitologicznym pierwowzorem? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do przytoczonego utworu oraz do mitu o Prometeuszu z *Mitologii* Jana Parandowskiego.

Zadanie 15

**Temat 1.** *Źródło nadziei w czasach trudnych dla człowieka.* W pracy odwołaj się do: - lektury obowiązkowej, wybranej spośród lektur wymienionych w arkuszu, - innego utworu literackiego (może to być również utwór poetycki), - wybranych kontekstów. **Temat 2.** *Jak błędna ocena sytuacji wpływa na życie człowieka?* W pracy odwołaj się do: - lektury obowiązkowej, wybranej spośród lektur wymienionych w arkuszu, - innego utworu literackiego (może to być również utwór poetycki), - wybranych kontekstów.