Skąpiec: pytania jawne CKE
Molier2 pytania
Z tej lektury CKE ułożyła 2 pytania jawnych na maturę ustną z polskiego. Ta sama lista obowiązuje w latach 2026, 2027 i 2028 — poniżej każde zagadnienie z brzmieniem polecenia i skrótem opracowania.
Ostatnia aktualizacja opracowań:
- 16Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?Sednem pytania jest pokazanie, że Molier w „Skąpcu" (1668, komedia charakterów) daje odpowiedź NEGATYWNĄ i PARADOKSALNĄ: dobra materialne NIE tylko nie czynią szczęśliwym, ale mogą stać się WIĘZIENIEM posiadacza. Harpagon ma majątek, ale nie ma RADOŚCI — paranoja, izolacja, obsesja. Najmocniejsza teza: chciwość jest wadą KWADRATU — człowiek ma dobra, lecz nie może z nich korzystać, bo boi się je stracić. Molier posługuje się WYOLBRZYMIENIEM komediowym, żeby pokazać ten paradoks: posiadacz staje się niewolnikiem tego, co posiada. Hasło Moliera „castigat ridendo mores" (śmiechem chłoszcze obyczaje) ujawnia cel klasycystycznej komedii — zabawić i pouczyć jednocześnie. Kluczowe sceny do monologu: Harpagon planuje małżeństwa dla pieniędzy (Eliza → stary Anzelm „bez posagu", on sam → młoda Marianna, bo „bogata"), ironiczna scena pożyczki (Harpagon przez pośrednika pożycza synowi Kleantowi własne pieniądze na lichwiarskich warunkach), monolog po kradzieży skarbu („Złodzieje! Złodzieje! Mordercy!... Pieniędzy moje, kochane moje pieniądze, zabrano ci najlepszego przyjaciela!"), komediowe zakończenie z odzyskanym skarbem (Harpagon się NIE NAWRACA, tylko odzyskuje skarb i jest zadowolony). W kontekście celuj w jeden utwór: Jan Kochanowski „Pieśni" (Pieśń IX ks. II „Chcemy sobie być radzi" — renesansowy umiar jako droga do szczęścia) albo Charles Dickens „Opowieść wigilijna" (Scrooge jako kontynuacja Harpagona, ale z możliwością nawrócenia).Otwórz opracowanie
- 17Przyczyny nieporozumień między rodzicami a dziećmiSednem pytania jest uchwycenie, że w „Skąpcu" (1668) Moliera konflikt rodzice–dzieci ma STRUKTURALNE, nie tylko indywidualne przyczyny: różne SYSTEMY WARTOŚCI pokoleń, EGOIZM rodzica, AUTORYTARYZM, BRAK KOMUNIKACJI, RYWALIZACJA (Harpagon rywalizuje z synem o tę samą kobietę!). Najmocniejsza teza: konflikt w Skąpcu jest paradygmatyczny — Molier demaskuje mechanizm konfliktu pokoleń, który powstaje ZAWSZE, gdy rodzic TRAKTUJE DZIECI JAKO WŁASNOŚĆ, a nie jako osoby z własnymi prawami. Rozwiązanie komediowe pokazuje, że pojednanie z autorytarnym rodzicem jest niemożliwe — dzieci muszą UCIEC, żeby żyć po swojemu. Kluczowe sceny do monologu: Harpagon planuje małżeństwa dzieci dla KORZYŚCI MAJĄTKOWEJ (Eliza → stary Anzelm bez posagu, Kleant → wdowa bogata), rywalizacja Harpagona z synem o Mariannę (groteskowo nieadekwatna — stary ojciec chce poślubić miłość syna), ironiczna scena pożyczki (ojciec przez pośrednika pożycza synowi na lichwiarskich procentach — demaskacja, że ojciec traktuje syna jak obcego klienta), otwarta kłótnia Harpagona z Kleantem („Przeklinam cię!"), deus ex machina końcowego aktu (rodziny się odnajdują, śluby zgodne z miłością, ale z Harpagonem nie ma pojednania — on tylko odzyskuje skarb). W kontekście celuj w jeden utwór: Aleksander Fredro „Zemsta" (polska komedia charakterów, konflikt Cześnika i Rejenta na tle miłości Wacława i Klary) albo Sofokles „Antygona" (klasyczny konflikt Kreona z synem Hajmonem — tragiczna wersja tego samego schematu).Otwórz opracowanie
Opracowanie całej lektury
Streszczenie, bohaterowie, motywy, kontekst historyczny i cytaty z Skąpiec są na stronie lektury.
Otwórz opracowaniePowiedz odpowiedź na głos
Na egzaminie liczy się to, jak mówisz, nie jak czytasz. Wylosuj pytanie z tej lektury, nagraj monolog i zobacz punktację według kryteriów matury 2027.
Zacznij trening