Jak wygląda matura ustna 2026 z polskiego — pełny przewodnik

Przebieg matury ustnej — krok po kroku

Cały egzamin trwa około 30 minut, z czego Ty mówisz przez ~10. Reszta to przygotowanie i wejście/wyjście.

1. 1

   Losujesz zestaw (ok. 1 minuta)

   Z koperty losujesz jeden zestaw — Zadanie 1 to jedno z 76 pytań jawnych z lektury obowiązkowej, Zadanie 2 to pytanie niejawne z dołączonym tekstem (literackim, krytycznym lub ikonicznym). Zestawu nie możesz zamienić.

2. 2

   Przygotowanie (15 minut)

   Siadasz przy osobnym stoliku, dostajesz długopis i kartkę. Robisz notatki — możesz zabrać je do swojej wypowiedzi (ale nie czytasz z nich dosłownie). To jedyny moment, w którym masz materiały. Telefon, książki, internet — zakaz.

3. 3

   Monolog — Zadanie 1 i Zadanie 2 (do 10 minut)

   Wypowiedź na każde z dwóch zadań. Każdy monolog może trwać do 5 minut, ale przeciętnie 4–4.5. Komisja co do zasady nie przerywa, jeśli mieścisz się w czasie.

4. 4

   Rozmowa z komisją (~5 minut)

   Po monologu komisja zadaje 2–3 pytania (czasem 4) odnoszące się do tego, co powiedziałeś, lub do tekstów z zestawu. To nie są „pułapki" — sprawdzają, czy rozumiesz, co mówiłeś, czy tylko to wyrecytowałeś.

5. 5

   Wynik (od razu w protokole, oficjalnie w lipcu)

   Punkty są ustalane od razu po Twoim wyjściu z sali i wpisywane do protokołu. O liczbie punktów z części ustnej informuje Cię szkoła — najczęściej tego samego dnia lub w najbliższych dniach. Oficjalne świadectwo całej matury (z wynikami pisemnych i ustnych) otrzymujesz w lipcu — dokładną datę ogłasza CKE.

Ile trwa matura ustna 2026 — rozkład czasu

Trzy bloki, które warto rozróżniać.

• 15 minut przygotowania

  Po wylosowaniu zestawu siedzisz przy osobnym stoliku i robisz notatki. Sugerowany rozkład: 3 min na tezę i wybór lektur, 8 min na argumenty, 3 min na zakończenie i drugie zadanie, 1 min rezerwy.

• Do 5 minut na każdy monolog

  Z dwóch zadań masz łącznie do 10 minut wypowiedzi. Komisja nie wymusza pełnych 5 minut — jeśli skończysz po 4 i powiedziałeś wszystko, to OK. 4–4.5 min wartościowej wypowiedzi jest lepsze niż 5 min wody.

• ~5 minut rozmowy z komisją

  Najczęściej 2–3 pytania, czasem 4. Pytania są naprowadzające albo doprecyzowujące — nie służą „złapaniu" Cię.

Punkty i kryteria — łącznie 30 pkt CKE

Sześć kryteriów, sześć osobnych ocen. K1 to merytoryka, K2 — kompozycja, K3 — rozmowa, K4 — język.

• K1_z1 — merytoryka Zadania 1 (max 8 pkt)

  Czy odpowiedziałeś na pytanie jawne. Czy odwołałeś się do lektury, podałeś argumenty, używałeś funkcjonalnych kontekstów. Błąd kardynalny w fabule = 0 pkt.

• K2_z1 — kompozycja Zadania 1 (max 2 pkt)

  Wstęp–rozwinięcie–zakończenie. Logiczny porządek, brak chaosu. Jeśli K1=0, automatycznie K2=0.

• K1_z2 — merytoryka Zadania 2 (max 8 pkt)

  To samo co K1_z1, ale dla pytania niejawnego z tekstem dołączonym do zestawu.

• K2_z2 — kompozycja Zadania 2 (max 2 pkt)

  Analogicznie do K2_z1.

• K3 — rozmowa z komisją (max 6 pkt)

  Jakość Twoich odpowiedzi na pytania komisji. Brak rozmowy = 0 pkt.

• K4 — język (max 4 pkt)

  Zakres słownictwa, składnia, poprawność. Liczy się cały egzamin łącznie — monolog + rozmowa.

Skład komisji — kto cię ocenia

Komisję na ustnej tworzą zwykle dwaj egzaminatorzy — i nie są to „obcy ludzie z OKE".

• Przewodniczący zespołu

  Polonista z Twojej szkoły, najczęściej znany Ci nauczyciel. Prowadzi rozmowę i pilnuje czasu.

• Drugi egzaminator

  Polonista z innej szkoły — to wymóg rozporządzenia, służy bezstronności. Najczęściej osoba, której nigdy nie uczyłeś. Słucha, robi notatki, ocenia z perspektywy „świeżego ucha".

• Oceniają niezależnie

  Każdy egzaminator wpisuje punkty osobno. Jeśli różnice są duże — uzgadniają. Wynik to wspólne ustalenie obu, wpisane do protokołu.

Co zawiera wylosowany zestaw

Zestaw to kartka A4 z dwoma zadaniami. Nic więcej.

• Zadanie 1 — pytanie jawne

  Jedno z 76 pytań z listy CKE opublikowanej z wyprzedzeniem. Dotyczy konkretnej lektury obowiązkowej omawianej w całości. Tu znasz pulę pytań — możesz przygotować się z każdej lektury osobno.

• Zadanie 2 — pytanie niejawne z tekstem

  Krótki tekst (literacki, krytyczny lub ikoniczny — np. obraz) i polecenie do niego. Treść poznajesz dopiero przy losowaniu. Tu nie ma „wkucia" — działa rozumienie tekstu i konteksty.

Co możesz zabrać na salę

Reguły są bardziej restrykcyjne niż na pisemnej. Zero elektroniki.

• Dowód osobisty

  Bez niego nie wejdziesz na salę. Najbezpieczniej spakuj go dzień wcześniej.

• Długopis (najlepiej dwa)

  Jeden zapasowy — pod stresem długopisy lubią się zacinać. Notatki robisz w ciągu 15 minut przygotowania.

• Klasyczny zegarek (opcjonalnie)

  Bez funkcji elektronicznych. Pomaga rozplanować czas przygotowania.

• Czego NIE wolno

  Telefonu, smartwatcha, słuchawek, notatek z domu, lektur, podręczników, internetu. Wszystko zostaje przed salą.

Najczęstsze mity o ustnej

Co maturzyści powtarzają sobie nawzajem, a co jest nieprawdą.

• „Komisja czyha na pułapki"

  Nie. Komisja zadaje pytania doprecyzowujące — chce sprawdzić, czy rozumiesz, co mówisz, a nie złapać Cię w słowo. Wręcz przeciwnie, pytania bywają „ratunkowe", jeśli się gubisz.

• „Muszę umieć 76 pytań na pamięć"

  Nie. Pytania jawne to pula — losujesz JEDNO. Lepiej rozumieć 32 lektury niż wkuć 76 odpowiedzi-szablonów. Komisja od razu pozna recytację.

• „Bez cytatu się nie zda"

  Cytat NIE jest wymagany w rubryce. Liczy się funkcjonalne odwołanie do tekstu — możesz parafrazować, możesz zreferować scenę. Wkucie cytatów na pamięć jest słabszą strategią niż rozumienie sceny.

• „Zawsze trzeba mówić 5 minut"

  Nie. To jest MAKSIMUM. 4 minuty wartościowej argumentacji są lepsze niż 5 minut wody. Komisja wie, że dobry monolog ma 4–4.5 min.

Stara vs nowa formuła — w czym różnica

Kiedy odbywa się matura ustna 2026